Санал хүсэлт Холбоо барих

Шүүгч хараат бус байж, гагцхүү хуульд захирагдана. Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, Улсын Их Хурлын ба Засгийн газрын гишүүн, төр, нам, олон нийтийн бусад байгууллагын албан тушаалтан, иргэн хэн боловч шүүгчээс шүүн таслах үүргээ хэрэгжүүлэхэд хөндлөнгөөс оролцож болохгүй. Шүүгчийн хараат бус, шүүхийн бие даасан байдлыг хангах зорилгоор Шүүхийн ерөнхий зөвлөл ажиллана. Шүүхийн ерөнхий зөвлөл шүүх, шүүгчийн шүүн таслах ажиллагаанд оролцохгүйгээр, гагцхүү хуульчдаас шүүгчийг шилж олох, эрх ашгийг нь хамгаалах зэрэг шүүхийг бие даан ажиллах нөхцөлөөр хангахтай холбогдсон үүргийг биелүүлнэ. Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журмыг хуулиар тогтооно. / Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 49 дүгээр зүйл/

 
 ҮНДСЭН ХУУДАС   |    ЖАГСААЛТРУУ БУЦАХ   |    ХЭВЛЭХ
 

  

 

ХУУЛЬ ЗҮЙ, ДОТООД ХЭРГИЙН САЙД,

ШҮҮХИЙН ЕРӨНХИЙ ЗӨВЛӨЛИЙН

ДАРГЫН ХАМТАРСАН ТУШААЛ

 

 

2016 оны 09 сарын 12-ны өдөр                                                                                                        Дугаар А/40,113                                                                                                                                    Улаанбаатар  хот

 

Журам шинэчлэн батлах тухай

 

            Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 30 дугаар зүйлийн 30.3 дахь хэсгийг үндэслэн ТУШААХ нь:

            1.”Шүүх, шүүгчийн аюулгүй байдлыг хангах журам”-ыг нэгдүгээр хавсралтаар, “Яллагдагчийг хуяглан хүргэх, албадан ирүүлэх, эрэн сурвалжлах ажиллагаа явуулах журам”-ыг хоёрдугаар хавсралтаар тус тус шинэчлэн баталсугай.

            2.Энэ журмын хэрэгжилтийг хангаж ажиллахыг Цагдаагийн ерөнхий  газар, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн Ажлын алба, бүх шатны шүүхийн Тамгын газарт, хяналт тавьж ажиллахыг Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга /Т.Мэндсайхан/, Цагдаагийн ерөнхий газрын дарга /Р.Чингис/ нарт тус тус үүрэг болгосугай.

            3.Энэ тушаал батлагдсантай холбогдуулан Хууль зүйн сайд, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн даргын 2014 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдрийн А/96, 90 дүгээр, 2015 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн А/255, 174 дүгээр хамтарсан тушаалыг тус тус хүчингүй болсонд тооцсугай.

 

 

   ХУУЛЬ ЗҮЙ, ДОТООД                                                                                                           ШҮҮХИЙН ЕРӨНХИЙ

        ХЭРГИЙН САЙД                                                                                                                ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА

 

 

          С.БЯМБАЦОГТ                                                                                                                       Н.ЛҮНДЭНДОРЖ

 

 

 

 

 

 

 

 

    Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Шүүхийн ерөнхийзөвлөлийн даргын

2016 оны А/40, 113 дугаар хамтарсан тушаалын нэгдүгээр хавсралт
 

 

 

ШҮҮХ, ШҮҮГЧИЙН АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ХАНГАХ ЖУРАМ

 

Нэг.Нийтлэг үндэслэл

1.1.Шүүн таслах ажиллагааны хэвийн нөхцлийг бүрдүүлэх зорилгоор шүүх, шүүхийн барилга байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангах, хамгаалах, шүүх хуралдааны журам сахиулах, шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн, шүүх хуралдаанд оролцогчдын аюулгүй байдлыг хангах ажиллагааг энэ журмаар зохицуулна.

1.2.Энэ журмын 1.1-д заасан үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхдээ Монгол Улсын Шүүхийн тухай хууль, Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль, Шүүхийн захиргааны тухай хууль, Цагдаагийн албаны тухай хууль болон бусад холбогдох хууль тогтоомж, энэ журмыг баримтална.

1.3.Шүүх, цагдаагийн байгууллага энэ журмын 1.1 дэх хэсэгт заасан үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд онцгой нөхцөл байдал үүссэн үед хамтран ажиллах төлөвлөгөөтэй байна.

Хоёр.Шүүх, шүүхийн барилга байгууламжийн аюулгүй байдлыг хамгаалах

2.1.Бүх шатны шүүхийн байнгын болон нүүдэллэн ажиллах байр, шүүхийн захиргааны байр, шүүхийн төрөлжсөн архивын байр болон шүүхийн барилга байгууламжийн харуул хамгаалалтыг цагдаагийн байгууллага бүрэн хариуцаж, шүүхийн аюулгүй байдлыг хангах ажиллагааг холбогдох хууль тогтоомж, энэ журамд заасны дагуу гүйцэтгэнэ

2.2.Цагдаагийн байгууллага нь шүүх, шүүхийн барилга байгууламжийн аюулгүй байдлыг хамгаалах чиглэлээр дараах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ:

2.2.1.шүүхийн барилга байгууламжийн аюулгүй байдал, хамгаалалтыг хариуцах, шүүхийн байранд иргэдийг нэвтрүүлэх хөдөлгөөнд нь хяналт тавих үүрэг бүхий шүүхийн байрны харуулын цагдааг томилон, үйл ажиллагаанд нь өдөр тутмын хяналт тавьж, мэргэжлийн удирдлагаар хангах;

2.2.2.шүүх, шүүхийн барилга байгууламжийг 24 цагаар харуул хамгаалалтад байхаар зохион байгуулж, харуулын цагдаагийн ажиллах дэг горимыг тогтоох;

2.2.3.шүүхийн харуулын цагдаагийн өдөр тутмын ажил хүлээлцэх, тусгай хэрэгсэл, эд зүйл хүлээлцэх, үүрэг гүйцэтгэлийн байдалд байнгын хяналт тавьж ажиллах;

2.2.4.шүүхийн харуулын цагдаагаас хууль тогтоомж, энэ журамд заасан үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэхийг шаардах, дотоод хяналт шалгалтын ажлыг зохион байгуулж, илэрсэн зөрчил дутагдлыг шалгах, арилгах арга хэмжээг зохион байгуулах;

2.2.5.шүүх хуралдааныг өөр газар явуулах /цагдан хорих байр, нүүдэллэн ажиллах г.м/ болон “Шүүхийн ёс зүйн хороо”-ны хуралдаанд шүүгч оролцох үеийн аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээг шүүхийн тамгын газартай хамтран зохион байгуулах;

2.2.6.ажлын ачаалал үүссэн тохиолдолд шүүхийн харуулын цагдааг нэмж томилох, нэмэлт хүч авах.

2.2.7.шүүх болон түүний гадна орчинд олон нийтийг хамарсан эмх замбараагүй байдал, гэнэтийн халдлага гарах, шүүгч, гэрч, хохирогчийн амь биед халдах, барьцаалах, шүүхийн байр руу дайрах, бүслэх, үйл ажиллагааг тасалдуулахыг оролдох, галдан шатаах, шүүхийн байрны орчимд замын хөдөлгөөн хаах зэрэг иргэд, байгууллагын зүгээс учруулж буй аливаа хууль бус үйлдлийн улмаас шүүхийн шүүн таслах ажиллагааг хэвийн үргэлжлүүлэх боломжгүй, мөн үйл ажиллагаанд нь саад учруулсан буюу учруулахаар оролдсон онцгой нөхцөл үүссэн тохиолдолд учрах эрсдэл, аюулыг зайлуулах, түүний хохирлыг багасгах талаар шаардлагатай арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх, шүүхийн байрыг хүч нэмэгдүүлсэн хамгаалалтад авах.

2.2.8.хамтарч ажиллах чиглэлээр шүүхийн тамгын газартай харилцан санал солилцож, хариу мэдэгдэх.

2.3.Шүүх, шүүхийн барилга байгууламжийн аюулгүй байдлыг хамгаалах үүрэг гүйцэтгэж буй хамгаалалтын офицер, хамгаалалтын болон харуулын цагдаа /цаашид “цагдаагийн алба хаагч” гэх/ дараах үүрэг гүйцэтгэнэ:

2.3.1.шүүхийн байранд нэвтрэх иргэдийн биеийн байцаалт, холбогдох баримт бичгийг шалгаж оруулахдаа шатах, тослох, тэсэрч дэлбэрэх материал, хорт бодис, зэвсгийн чанартай эд зүйлс байгаа эсэх, гадаад төрх, биеэ авч яваа байдлаараа сэжиг бүхий этгээд, согтууруулах болон мансууруулах бодис хэрэглэсэн этгээдийн бие, эд зүйлд үзлэг хийх, согтуурлын зэрэг тогтоох багаж /драгер/-аар шалгаж согтуурлын зэрэг нь 0.20-с их байгаа тохиолдолд шүүх хуралдаанд оруулахгүй, шүүхээр үйлчлүүлэхгүй байх арга хэмжээ авах;

2.3.2.тухайн шүүхийн байрны барилгын бүтэц, онцлог, зохион байгуулалтын талаар болон техник хэрэгсэл ажиллуулах мэдлэгтэй байж аливаа эвдрэл, гэмтэл гарсан тохиолдолд шүүхийн тамгын газар, хамгаалалтын офицерт нэн даруй мэдэгдэнэ. Хамгаалалтын офицер гэж шүүх, шүүгч, шүүх хуралдаанд оролцогч, шүүхийн барилга, байгууламжийн аюулгүй байдлыг хангах, шүүх хуралдааны дэг журам сахиулах, хуяглан хүргэх, албадан ирүүлэх, учирч болзошгүй зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, таслан зогсоох чиглэлээр хамгаалалтын болон харуулын цагдааг мэргэжлийн удирдлагаар шууд удирдан зохион байгуулах үүрэг бүхий цагдаагийн алба хаагчийг ойлгоно.

2.3.3.нээлттэй шүүх хуралдааныг сонирхогч этгээд, хэвлэл мэдээллийн байгууллагын төлөөлөгчдийг тухайн шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргаас урьдчилан өгсөн нэрсийн жагсаалтын дагуу тулган шалгаж, дотогш нэвтрүүлэх;

2.3.4.шүүх хуралдаанд оролцогч болон сонирхогч этгээд, хэвлэл мэдээллийн байгууллагын төлөөлөгчид шүүхийн байранд энэхүү журмаар /дуу чимээ гаргах, чанга ярих, хашгирах, дүрс бичлэгийн болон хөгжмийн хэрэгсэл ажиллуулах, хог хаях, эд зүйл эвдлэх, гэмтээх, зарлал, мэдээлэл наах, зураг зурах, дайрч орох, хууль бус аргаар нэвтрэх, бусад зөрчил г.м/ хориглосон үйлдэл гаргуулахгүй байх, таслан зогсоох арга хэмжээг авах, шүүхийн эзэмшлийн нутаг дэвсгэрт шүүх хуралдаантай холбогдуулан жагсаал, цуглаан, аливаа арга хэмжээг зохион байгуулахгүй байхыг шаардах, таслан зогсоох талаар арга хэмжээ авахыг эрх бүхий албан тушаалтанд уламжлах;

2.3.5.шүүхийн байранд үүрэг гүйцэтгэхдээ шүүхийн дотоод дэг журам, хөдөлмөр хамгааллын болон галын аюулгүй байдлын дүрэм, зааврыг чанд мөрдөж ажиллах.

2.4.Шүүхийн барилга байгууламжийг хамгаалах, шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн, шүүх хуралдаанд оролцогчдын аюулгүй байдлыг хангахдаа харуулын цагдаа дараах эрх эдлэнэ:

2.4.1.хамгаалалтын үүрэг гүйцэтгэхтэй холбоотой шаардлагатай мэдээллийг шүүхийн тамгын газраас гаргуулан авах;

2.4.2.шүүгч, ажилтан, шүүхэд нэвтэрч буй бусад этгээдээс шүүхийн дотоод дэг журмыг дагаж мөрдөхийг шаардах;

2.4.3.шүүхийн барилга, байгууламжийн хамгаалалтыг хэрэгжүүлэхэд шаардагдах ажлын байр, орчин нөхцөлийг бүрдүүлэх тухай санал гаргаж, шийдвэрлүүлэх.

             2.5.Шүүхийн байрны аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор хамгаалалтын бүсийг эрх бүхий байгууллагаас олгосон газрын кадастрын зураглал, газрыг тогтоосон хашаа болон бусад тэмдэглэгээгээр шүүхийн тамгын газар баталгаажуулна. Хамгаалалтын бүс, түүний аюулгүй байдлыг хангах ажлыг Цагдаагийн байгууллага, Шүүхийн тамгын газартай хамтран зохион байгуулна. Шүүхийн аюулгүй байдал гэдэгт шүүх хуралдаанд оролцогчдын аюулгүй байдал, шүүх хуралдааны журам сахиулах, шүүхийн харуул хамгаалалт, барилга байгууламж, түүний орчны аюулгүй байдлыг хангахыг ойлгоно.

2.6.Шүүхийн байранд шүүн таслах ажиллагааг хэвийн явуулах, аюулгүй байдлыг хангахад шаардагдах техник хэрэгсэл /дохиолол, холбооны болон гал унтраах хэрэгсэл, хяналтын камер, металл илрүүлэгч хаалга, гар металл илрүүлэгч, ачаа тээш шалгах рентген төхөөрөмж г.м/ -ээр хангах ажлыг цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн Шүүхийн төсөвт тусгуулж, зохион байгуулах чиг үүргийг Шүүхийн ерөнхий зөвлөл хариуцна.

2.7.Ачаа тээш шалгах рентген төхөөрөмжид сэжигтэй дүрс илрэх болон дуут дохиогоор мэдээлэл өгвөл харуулын цагдаа нарийвчилсан үзлэгийг биечлэн, эсхүл гар металл хайгчаар хийж, ноцтой зөрчил /галт зэвсэг, галт хэрэглэл, зэвсгийн чанартай эд зүйл, тэсэрч дэлбэрэх болон химийн хорт бодис, түргэн шатамхай шингэн г.м/ илэрсэн тохиолдолд түр саатуулж шүүхийн тамгын газар, хамгаалалтын офицер, нэгжийн даргадаанэн даруй мэдэгдэнэ.

2.8.Шүүхийн байрны үүдний хэсэгт ачаа тээш түр хадгалах хайрцаг бүхий төмөр шүүгээ байрлуулж, иргэд түүнд гар цүнх, бусад овор ихтэй эд зүйлсээ хадгалуулан дотогш нэвтэрнэ. Шүүхийн байранд нэвтрэгсэд нь биеийн байцаалт, баримт бичгээ харуулын цагдаад шалгуулж дотогш нэвтрэх бөгөөд гар тээш, сав, баглаа боодол, бусад зүйлд шаардлагатай гэж үзвэл харуулын цагдаа үзлэг хийнэ. Шүүгч, шүүхийн ажилтнуудаас бусад этгээд нэвтэрч байгаа тохиолдолд энгэрийн зүүлт зүүлгэнэ.

2.9.Шүүхийн серверийн өрөө, хэргийн эд мөрийн баримт хадгалах өрөө, архивын өрөөнүүд нь галын аюулгүй байдал, архивын баримт бичгийн хадгалалт хамгаалалтын аюулгүй байдлын стандартын дагуу тоноглогдсон байна. Дээрх өрөөнүүдийг Шүүхийн тамгын газрын холбогдох ажилтан ажлын цаг дууссаны дараа түгжин, лацдаж, лац хүлээлцсэн тухай бүртгэл үйлдэн харуулын цагдаад хүлээлгэн өгнө.

2.10.Шүүхийн байрны нэгдүгээр давхар, шүүх хуралдааны танхим, шүүгдэгчийг түр саатуулах өрөө, хонгил, шат хоорондын цонх дотроосоо онгойх цоожтой төмөр хаалттай байх ба түлхүүрийг харуулын цагдаа хадгална.

2.11.Шүүгчийн өрөө, шүүх хуралдааны танхим, зөвлөлдөх тасалгаа дуу чимээ нэвтрэхээс хязгаарласан 2 давхар хаалгатай байна. Мөн шүүгч, шүүхийн ажилтан орох, гарах тусгай хаалгатай байж болно.

2.12.Шүүх хуралдааны танхим дахь шүүгдэгчийн суух хэсгийг 200х80 см харьцаатай хаалга бүхий 220 см хүртэл өндөр, яллагдагч, ялтны бие харагдах, яриа сонсогдох зай завсартай, сум нэвтэрдэггүй шилэн материалаар хийгдсэн хаалттай байхаар байрлуулна.

2.13.Шүүх хуралдааны танхим, шүүгчийн өрөө, шүүгдэгчийг түр саатуулах өрөөнд аюулын дохио өгөх тусгай төхөөрөмж суурилуулна. Шүүгдэгчийг түр саатуулах өрөөнд хяналтын камер суурилуулсан байх бөгөөд сандал нь шаланд хөдөлгөөнгүй бэхлэгдсэн байна.

2.14.Шүүх хуралдааны танхимд шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн, улсын яллагч, өмгөөлөгч болон хэргийн оролцогч, зохигчийг тус тусын хаалгаар орох, гарах нөхцөлөөр хангасан байх бөгөөд шүүх бүрэлдэхүүний индрийн хэсгийг шүүх хуралдаанд оролцогчдын сууж буй хэсгээс 150 см-ээс доошгүй өндөртэй хаалтаар тусгаарлахаас гадна танхимд үүрэн утасны сүлжээ сарниулагч байрлуулна.

2.15.Шүүгч, шүүхийн ажилтан, хэргийн оролцогч, зохигч бусад оролцогчийг шаардлагатай тохиолдолд ослын болон нөөц хаалгаар оруулж, гаргана. Тухайн шүүхийн тамгын газрын даргын болон хамгаалалтын офицерийн зөвшөөрснөөс бусад тохиолдолд ослын болон нөөц хаалгаар аливаа этгээд болон эд зүйлс оруулж, гаргахыг хориглоно.

2.16.Шүүгч, шүүхийн ажилтан амралтын болон нийтээр тэмдэглэх баярын өдөр ажиллахаар бол энэ талаар тамгын газраас харуулын цагдаад урьдчилан мэдэгдэж, тэдгээрийн нэрсийн жагсаалтыг хүргүүлнэ.

2.17.Шүүхийн байранд холбооны хэрэгсэл, техник, тоног төхөөрөмж, барилгын засвар, үйлчилгээг ажлын бус цагаар гүйцэтгэхдээ тухайн байгууллага, аж ахуйн нэгжээс ажиллах хүмүүсийн нэрс, цагийн хуваарийг шүүхийн тамгын газар, харуулын цагдаад урьдчилан өгсөн байна.

2.18.Шүүхэд аливаа эд зүйл, техник хэрэгслийг оруулж, гаргах тухай холбогдох байгууллага, албан тушаалтны албан бичиг, зөвшөөрлийн хуудсыг үндэслэн харуулын цагдаа тоо ширхэг, дугаарыг бүртгэлтэй нь тулган шалгаж, энэ тухай бүртгэлийн дэвтэрт тэмдэглэнэ.

2.19.Цагдаагийн байгууллага нь шүүхийн барилга байгууламж болон түүний гадна орчинд аюулт үзэгдэл, гамшиг үүссэн үед ажиллах төлөвлөгөөг баталж, шүүхийн тамгын газар, онцгой байдлын алба болон холбогдох бусад байгууллагатай баталсан төлөвлөгөөний дагуу дадлага сургуулилтыг тодорхой хугацаанд хийж, бэлэн байдлыг хангана.

2.20.Шүүхийн байрны хамгаалалтад үүрэг гүйцэтгэсэн тухай дэлгэрэнгүй илтгэх хуудас бичих дэвтэртэй байна. Энэ дэвтэрт ажиллах үед болсон үйл явдал шүүх хуралдааны явц, нөхцөл байдал, анхаарал татсан зүйл, гарсан зөрчил дутагдал, саналыг тодорхой тусгаж өгнө. Ээлж хүлээлцэх үедээ илтгэх хуудсаа дараагийн ээлжийн харуулын цагдаа, хамгаалалтын офицерт танилцуулах бөгөөд хамгаалалтын офицер анхаарах асуудлыг шүүхийн тамгын газрын даргад мэдээлнэ.

2.21.Харуулын цагдаа галт зэвсэг, тусгай хэрэгсэл, техник тоног, төхөөрөмж, холбооны хэрэгсэл хүлээлцсэн, барилга байгууламж шалгасан, эд зүйл, аж ахуйн бүтэн байдал, лац, тэмдэг хүлээн авсан, гаднаас орсон, гадагш гаргасан эд зүйлийн талаарх бүртгэл хөтөлнө.

2.22.Цагдаагийн байгууллага шүүхийн байр, хамгаалалтын бүсийн талаарх судалгаа, зураглалтай байна.

2.23.Цагдаагийн алба хаагч нь шүүх, шүүхийн барилга байгууламжийн аюулгүй байдлыг хамгаалах үүрэг гүйцэтгэх үедээ дараах зүйлийг хориглоно:

2.23.1.төрийн болон төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэнээс ирүүлсэн аливаа шуудан, илгээмж, албан бичиг, өргөдөл, урилга, мэндчилгээ, дурсгалын болон бусад зүйлсийг хүлээн авах, түүнийг шүүгч, ажилтанд дамжуулан өгөх;

2.23.2.ажлын байранд өөрт хариуцуулан олгосон тусгай хэрэгсэл, галт зэвсгийг ил орхих, бусдад шилжүүлэх, ажлын байрнаас гадуур авч явах, зориулалтын бусаар ашиглах, хадгалах, зэвсгийн чанартайгаар хэрэглэж болохуйц, галын аюултай эд болон шингэн зүйлийг ил тавих, хяналтгүй орхих;

2.23.3.шүүхийн байр, шүүх хуралдааны танхимын зохион байгуулалт, шүүн таслах болон бусад үйл ажиллагаа, шүүх хуралдааны зар, шүүхийн бүтэц, зохион байгуулалтын талаарх аливаа мэдээлэл, шүүгч, ажилтнуудын утас /ажил, гэр, гар/, тээврийн хэрэгслийн дугаар, гэрийн хаягийг өөрийнх нь зөвшөөрөлгүйгээр хэргийн оролцогчид, бусад этгээдэд мэдээлэх;

2.23.4.хамгаалж байгаа байр, обьект, пост, хэсгийг орхиж явах, шүүх хуралдааны журам сахиулж буй алба хаагчид хариуцуулан орхих;

2.23.5.үүрэг гүйцэтгэж байх үедээ унтах, байгууллагын утсаар болон үүрэн холбооны утсаар ажил үүрэгт холбогдолгүй зүйлийг бусадтай ярих;

2.23.6.албан үүрэг гүйцэтгэж байгаагаас бусад үед шүүхийн байрны өрөө тасалгаа, танхим, агуулах, автомашины зогсоолд дур мэдэн нэвтрэх, тэдгээрийг албаны бус зорилгоор ашиглах, эд зүйлийг хувьдаа завших, хэрэглэх.

2.24.Шүүхийн тамгын газар шүүхийн харуул, хамгаалалттай холбогдуулан дараахь  эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ:

2.24.1.цагдаагийн алба хаагчаас хууль тогтоомж, энэ журамд заасан үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэхийг шаардах, хэрэгжилтэд хяналт тавих;

2.24.2.цагдаагийн алба хаагчийг шагнаж, урамшуулах болон сахилгын зөрчлийн талаар шууд удирдах байгууллагад санал өгөх;

2.24.3.шүүхийн байр, шүүх хуралдааны танхимийн зохион байгуулалт, онцлог, гадна орчны талаарх мэдээллээр цагдаагийн алба хаагч /офицер, ахлагч/-ийг хангах;

2.24.4.шаардлага хангасан техник хэрэгсэл суурилуулж, тэдгээрийг ажиллуулах техникийн нөхцөлийг бүрдүүлэх, онцгой нөхцөлд ажиллах ажилтнуудын нэрс, ажлын зааврыг баталж, харуулын цагдаа болон шүүгч, ажилтнуудад урьдчилан танилцуулах;

2.24.5.хуулийн хүрээнд цагдаагийн алба хаагчаас ажиллах нөхцөлөө хангуулах, зөрчил дутагдлын үр дагаврыг арилгуулах, түүнээс урьдчилан сэргийлэх талаар гаргасан санал хүсэлтийг хүлээн авч холбогдох арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах, энэ талаар цагдаагийн байгууллагын удирдлагад мэдээлэх;

2.24.6.тухайн шүүхэд сахилга хариуцлага, дэг журам, сонор сэрэмжийг дээшлүүлэх зорилгоор нийтээр тэмдэглэх баярын өдрүүдэд хариуцлагатай жижүүр, эргүүлийг шүүгч, ажилтнаас томилон ажиллуулах, тэдгээрт хяналт тавих;

2.24.7.архивын болон хэргийн эд мөрийн баримт хадгалах өрөө, тасалгааг түгжиж, лацдаж бүртгэлээр хүлээлцэх болон бусад өрөө тасалгааг түгжиж, лацдаж, харуулын цагдаад хүлээлгэн өгөх ажилд хяналт тавих;

2.24.8.Шүүхийн тамгын газрын дарга нь дараа долоо хоногийн шүүх хуралдааны товыг тухайн долоо хоногийн “Баасан” гарагийн ажлын цаг дуусахаас өмнө албан бичгээр цагдаагийн байгууллагад хүргүүлэх;

2.24.9.Шүүхийн тамгын газрын дарга, ажилтнаас цагдаагийн алба хаагчийг хууль, энэ журамд заагдаагүй ажил үүрэг гүйцэтгүүлэх, албан шаардлага, хүсэлт гаргахыг хориглоно.

2.25.Харуулын цагдаа шүүхийн хамгаалалтын бүсэд хавтаст хэрэгтэй богцны цоож лацыг шалган хүлээлцэхэд аюулгүй байдлыг хангана. Шаардлагатай тохиолдолд шүүхийн тамгын газраас ирүүлсэн албан бичгийн дагуу цагдаагийн байгууллага хавтаст хэрэгтэй богцыг шүүх, шууданд хүргэх үеийн аюулгүй байдлыг хангах цагдаагийн алба хаагчийг томилж болно.

2.26.Шүүх, шүүгчийн аюулгүй байдлыг хангах чиг үүргийг хариуцсан Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн болон Цагдаагийн ерөнхий газрын холбогдох нэгжийн удирдлага, албан хаагчид энэ журмын хэрэгжилтийн талаар улирал бүр уулзалт зохион байгуулж, хамтарч ажиллана.

2.27.Цагдаагийн ерөнхий газар шүүх, шүүгчийн аюулгүй байдлыг хангаж ажилласан тухай мэдээллийг дараа оны 01 дүгээр сарын 15-ны дотор Шүүхийн ерөнхий зөвлөлд хүргүүлнэ.

2.28.Цагдаагийн байгууллага, Шүүхийн тамгын газар жил бүрийн 01 дүгээр сарын 15-ны дотор хийх ажлын төлөвлөгөөг хамтран баталж, үр дүнгийн мэдээг харилцан солилцоно.

Гурав.Шүүх хуралдааны дэг журам сахиулах

3.1.Цагдаагийн байгууллага шүүх хуралдааны журам сахиулах, шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн, шүүх хуралдаанд оролцогчдын аюулгүй байдлыг хангах, шүүн таслах ажиллагааг тасралтгүй хэвийн явуулах нөхцөлийг бүрдүүлнэ.

3.2.Шүүх хуралдааны журам гэдэгт хэрэг, маргааныг хянан шийдвэрлэх үйл ажиллагааны үед шүүх хуралдааны танхимын аюулгүй байдлыг хангаж шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн шүүх хуралдааны танхимд орж ирэх үеэс эхлэн шүүх хуралдаан хаах хүртэлх хугацаанд явагдаж байгаа хянан харгалзах журам сахиулахтай холбогдсон цогц ажиллагааг ойлгоно.

3.3.Шүүхийн тамгын газрын эрх бүхий ажилтны амаар болон бичгээр гаргасан хүсэлтийн дагуу ажлын цаг дууссанаас хойш шүүх хуралдаан зайлшгүй үргэлжлэх тохиолдолд болон олны анхаарал татсан, олон үйлдэл, оролцогчтой гэмт хэргийг шийдвэрлэсэн шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүнийг цагдаа, шүүхийн албан ажлын болон үйлчилгээний автомашинаар гэрт нь хүргэх ажлыг цагдаагийн байгууллага зохион байгуулна.

3.4.Цагдаагийн алба хаагчийг цагдаагийн байгууллага томилж, мэргэжлийн удирдлагаар хангах бөгөөд тухайн шүүхийн тамгын газартай хамтран  ажиллана.

3.5.Цагдаагийн алба хаагч нь шүүх хуралдааны үед хуралдаан даргалагчийн шийдвэрт захирагдана.

3.6.Шүүх хуралдааны журмыг сахиулах ажиллагаа нь шүүх хуралдааны журам сахиулах, шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн, шүүх хуралдаанд оролцогчдын аюулгүй байдлыг хангах ажиллагаагаар хязгаарлагдана.

3.7.Цагдаагийн алба хаагч нь шүүх хуралдааны танхимд шүүгч /шүүх бүрэлдэхүүн/-ийг орж ирэх, гарч явах үед “Эрхэм шүүгч /шүүх бүрэлдэхүүн/-ийг хүндэтгэн босохыг хүсье” гэж хэлнэ.

3.8.Эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдааны журам сахиулах талаар хамгаалалтын офицер, хамгаалалтын цагдаа дараахь ажиллагааг хэрэгжүүлнэ:

3.8.1.Цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдсан яллагдагч, ялтныг хуяглан хүргэгчээс хүлээн авч, яллагдагч, ялтны хувийн байдлыг магадлан холбогдох бичиг баримттай нь тулган шалгах, бие, эд зүйлд нь үзлэг хийх;

3.8.2.шүүх хуралдааны явцад яллагдагч, ялтанд эмнэлгийн тусламж үзүүлэх шаардлагатай болсон тохиолдолд шүүх хуралдаан даргалагчийн зөвшөөрлөөр Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын хамтарсан тушаалаар баталсан “Хоригдсон этгээдэд эмнэлгийн тусламж үзүүлэх, түүнийг эрүүл мэндийн байгууллагад эмчлэх, цагдан хорих байранд эмнэлгийн мэргэжилтэн ирж үйлчлэх журам”-ын дагуу эмнэлгийн тусламж үзүүлэх;

3.8.3.яллагдагч, ялтан согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байж болзошгүй байдалтай биеэ авч яваа, энэ тухай гомдол, мэдээлэл, шаардлага ирсэн тохиолдолд согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис, сэтгэцэд нөлөөлөх эм бэлдмэл хэрэглэсэн эсэхийг зориулалтын багаж, төхөөрөмж /нэг удаагийн сорилын тест, тандагч, согтуурлын зэрэг тогтоогч багаж /драгер/ г.м/ашиглан шалгах;

3.8.4.холбогдох журмын дагуу үзлэг шалгалт хийсний дараа хамгаалалтын офицер, цагдаа яллагдагч, ялтныг хүлээн авсан тухай тэмдэглэлд гарын үсэг зурж хүлээн авах;

3.8.5.шүүх хуралдааны танхимын аюулгүй байдлыг шалган, гарсан зөрчлийг арилгах талаар хуралдаан даргалагчид нэн даруй танилцуулж, шууд захирах хамгаалалтын офицерт мэдэгдэх;

3.8.6.шүүх хуралдааны танхимд шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн орж ирэхээс өмнө шүүх хуралдаанд оролцогчдод хамгаалалтын офицер, цагдаа хуралдааны журам сахих зөвлөмж өгөх ба уг зөвлөмжийг хуралдааны танхимын гадна байрлуулсан байх;

3.8.7.шаардлагатай гэж үзвэл шүүх хуралдаанд оролцогчид болон хурлын танхимд ирсэн бусад хүмүүсийн биедээ авч яваа зүйлийг шалган галт болон хүйтэн зэвсэг, зэвсгийн чанартай бусад эд зүйл илэрсэн тохиолдолд тэмдэглэл үйлдэн түр хураан авч, нутаг дэвсгэрийн цагдаагийн байгууллагад мэдэгдэн, хүлээлгэж өгөх;

3.8.8.яллагдагч, ялтанд шүүх хуралдааны явц, завсарлагааны үед зөвхөн цагдан хорих байрнаас ирүүлсэн хоолыг олгох ажлыг зохион байгуулах, шүүх хуралдааны дараа тусгаарлах өрөөнд байнгын хяналтанд харгалзах;

3.8.9.цагдан хоригдсон яллагдагч, ялтны гар, хөл, хурууны гав болон бусад тусгай хэрэгслийг тухайн хамгаалалтын офицерийн зөвшөөрлөөр тайлж салгах;

3.8.10.шүүх хуралдааны явцад оролцогчдын зүгээс шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн рүү аюултай байдлаар халдсан, довтолсон бол уг үйлдлийг таслан зогсоох зорилгоор хуралдаан даргалагчийн шийдвэргүйгээр шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүнийг түр танхимаас авч гарах.

3.9.Хамгаалалтын офицер, цагдаа нь шүүх хуралдааны үед шүүх бүрэлдэхүүний аюулгүй байдлыг сахин хамгаалж, шүүх хуралдааны дэгийг зөрчсөн яллагдагч, шүүгдэгч, ялтан, бусад оролцогчийг шүүх хуралдаан даргалагчийн шийдвэрийн дагуу хуралдааны танхимаас гаргана.

3.10.Хамгаалалтын цагдаа гэж шүүх, шүүгч, шүүх хуралдаанд оролцогчдын аюулгүй байдлыг хангах, шүүх хуралдааны дэг журам сахиулах, хуяглан хүргэх, албадан ирүүлэх, түр саатуулах өрөөнд яллагдагч, шүүгдэгч, ялтанг харгалзах үүрэг бүхий цагдаагийн алба хаагчийг ойлгоно

3.11.Хамгаалалтын офицер, цагдаа нь яллагдагч, шүүгдэгч, ялтныг шүүх хуралдааны завсарлага болон шүүх хуралдаан дууссаны дараа дараах байдлаар түр саатуулах өрөөнд тусгаарлана:

3.11.1.насанд хүрээгүй яллагдагчийг, насанд хүрсэн яллагдагч, ялтнаас;

3.11.2.эмэгтэй яллагдагч, ялтныг эрэгтэй яллагдагч, ялтнаас;

3.11.3.онц хүнд гэмт хэрэг үйлдсэн, удаа дараа шийтгүүлсэн яллагдагч, ялтныг анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн яллагдагч, ялтнаас;

3.11.4.нэг гэмт хэрэгт холбоотой яллагдагч, ялтныг.

3.12.Тусгаарлан харгалзаж байгаа яллагдагч, шүүгдэгч, ялтанг бусад этгээдтэй харилцах, аливаа эд зүйл дамжуулахгүй байх арга хэмжээг авна.

3.13.Шүүх хуралдааны явц, завсарлах, дуусах үед яллагдагч, шүүгдэгч, ялтанг өмгөөлөгчөөс бусад хүмүүстэй уулзуулах, эд зүйл дамжуулах, оруулахгүй байхад хяналт тавина.

3.14.Шүүх хуралдаан завсарлах, шүүх бүрэлдэхүүн зөвлөлдөх тасалгаанд орох үед хуралдаан даргалагч тусгайлан дэг тогтоогоогүй бол шүүх хуралдааны өмнө танилцуулсан дэгийг хамгаалалтын цагдаа үргэлжлүүлэн сахиулна.

3.15.Шүүх хуралдаан дууссаны дараа баривчлах, хорих ял шийтгэгдсэн яллагдагчийг шүүх хуралдаан даргалагч шүүгчийн бичгээр өгсөн зөвшөөрөлтэйгээр аюулгүй байдлыг хангасны дараа гэр бүл, төрөл садангийн хүнтэй уулзуулах бөгөөд уулзалтын хугацаа 10 минутаас хэтрэхгүй байна.

3.16.Хамгаалалтын офицер, цагдаа нь шүүх хуралдааны дараа баривчлах, хорих ял шийтгэгдсэн ялтан, цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдсан яллагдагчийг хуяглан хүргэгчид энэ журамд заасны дагуу хүлээлгэн өгнө.

3.17.Энэ журмын 3.14-т заасан уулзалтын үеэр хууль тогтоомжоор хориглосон зүйл, эсхүл хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлөх аливаа мэдээлэл дамжуулахыг оролдсон тохиолдолд хамгаалалтын офицер, цагдаа уулзалтыг нэн даруй таслан зогсооно.

3.18.Яллагдагч, ялтны амь нас, эрүүл мэндэд аюул тулгарсан, бусад этгээдийн зүгээс түүнд заналхийлсэн, довтолсон тохиолдолд хамгаалалтын офицер, цагдаа тухайн этгээдийн аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээг авна.

3.19.Цагдаагийн алба хаагч нь шүүгч, шүүх хуралдаанд оролцогчдын аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор биеийн хүч, нэг бүрийн тусгай хэрэгсэл, галт зэвсгийг хууль тогтоомжид заасны дагуу хэрэглэнэ.

3.20.Шүүх хуралдааны явцад эсэргүүцэл үзүүлэх, эмх замбараагүй байдал үүсч болзошгүй тохиолдолд  тухайн шүүх дэх хамгаалалтын офицер, цагдаа болон Шүүхийн тамгын газрын дарга нэмэлт хамгаалалт хийх санал гаргах бөгөөд хамгаалалтын арга хэмжээг цагдаагийн байгууллага зохион байгуулна.

3.21.Хамгаалалтын офицер, цагдаа баривчлах, хорих ял шийтгүүлсэн ялтныг болон баривчлах, цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авагдсан яллагдагчийг хуяглан хүргэгчид хүлээлгэн өгөх, хүлээн авах бүртгэлийг хөтөлнө.

3.22.Хамгаалалтын офицер, цагдаа нь иргэний хэргийн шүүх хуралдааны журам сахиулахдаа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 90 дүгээр зүйлийн 90.1, 90.4, 102 дугаар зүйлийн 102.2, 114 дүгээр зүйлийн 114.2 дахь хэсэгт заасны дагуу хуралдаан даргалагчийн шийдвэрийг биелүүлж ажиллана.

3.23.Хамгаалалтын офицер, цагдаа нь захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны журам сахиулахдаа Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн /Шинэчилсэн найруулга/ 82 дугаар зүйл, 93 дугаар зүйлийн 93.2, 105 дугаар зүйлийн 105.2 дахь хэсэгт заасныг биелүүлж ажиллана.

3.24.Шүүх хуралдаан дууссаны дараа хамгаалалтын офицер, цагдаа тэмдэглэл хөтөлнө.

3.25.Шүүх хурлын явцад гэрэл зураг авах, дуу, дуу дүрсний бичлэг хийх, хэвлэл мэдээллийн байгууллагын үйл ажиллагааг шүүх хуралдаан даргалагчийн шийдвэрээр явуулна.

3.26.Шүүх хуралдаан дууссаны дараа танхимаас оролцогчдыг гаргах, цагдан хоригдсон болон баривчлах, хорих ял шийтгүүлсэн этгээдийг хуяглан хүргэх чиг үүрэг бүхий алба хаагчид хүлээлгэн өгнө.

3.27.Цагдаагийн албаны алба хаагч шүүх хуралдааны журам сахиулах үед дараах зүйлийг хориглоно:

3.27.1.шүүхийн дотоод үйл ажиллагаатай холбоотой ажил үүрэг гүйцэтгэх;

3.27.2.албаны техник хэрэгслийг хувийн зорилгоор ашиглах;

3.27.3.шүүн таслах үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээллийг задруулах;

3.27.4.яллагдагч, шүүгдэгч, ялтанг хяналтгүй орхих;

3.27.5.холбогдох албан тушаалтны зөвшөөрөлгүйгээр гар, хөл, хурууны гав, бусад тусгай хэрэгслийг тайлах, салгах;

3.27.6.яллагдагч, шүүгдэгч, ялтан нартай хувийн харьцаа тогтоох.

3.28.Шүүх хуралдааны дараа баривчлах, хорих ялаар шийтгүүлсэн ялтанг гэр бүлийн хүмүүстэй уулзуулах үед дараах эд зүйл дамжуулахыг хориглоно:

3.28.1.өөрийн бие, эрүүл мэндэд хохирол, гэмтэл учруулах буюу бусдын эсрэг зэвсгийн чанартай ашиглаж болох эд зүйл;

3.28.2.согтууруулах, мансууруулах үйлчилгээ бүхий бүх төрлийн ундаа, бодис;

3.28.3.мөнгөн дэвсгэрт;

3.28.4.зөвшөөрөлгүй эм, эмийн бүтээгдэхүүн;

3.28.5.гар утас болон бусад холбооны төхөөрөмж;

3.28.6.хүчирхийлэл, садар самууныг сурталчилсан ном хэвлэл, бичлэг;

3.28.7.гэрэл зургийн болон дуу, дуу дүрс бичлэгийн техник хэрэгсэл;

3.28.8.хоол, хүнсний бүтээгдэхүүн.

Дөрөв.Шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүний аюулгүй байдлыг хангах

4.1.Шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүний аюулгүй байдлыг хангах үйл ажиллагааг цагдаагийн байгууллага хариуцна.

4.2.Хамгаалалтын арга хэмжээнд дараах шаардлага, нөхцөлийг харгалзана:

4.2.1.хамгаалалтын арга хэмжээ нь хүний эрх, эрх чөлөө, нэр төр, алдар хүнд, эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд харшлахгүй байх;

4.2.2.хамгаалалтын арга хэмжээний нэр, төрөл, нууцлалын нөхцөл, шуурхай байдал;

4.2.3.хамгаалалтын арга хэмжээ нь хууль сахиулах байгууллага, төрийн болон иргэний нийгмийн байгууллага, иргэдтэй харилцахдаа саад учруулахгүй, аюулгүй байдлыг хангасан байх;

4.2.4.хамгаалалтын арга хэмжээний гэрээ, төлөвлөгөөтэй байх;

4.3.Шүүн таслах ажиллагаатай холбогдуулан шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн, тэдгээрийн гэр бүлийн гишүүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгөд хохирол учирсан, эсхүл учирч болзошгүй бодит нөхцөл байдал үүсвэл шүүгч өөрийгөө болон гэр бүлийн гишүүн, эд хөрөнгөө хамгаалалтад авхуулах тухай хүсэлтээ шүүхийн тамгын газар болон цагдаагийн байгууллагад амаар, эсхүл бичгээр гаргана.

4.4.Улаанбаатар хотод Олон нийтийн аюулгүй байдлыг хангах албаны дарга, орон нутагт нутаг дэвсгэрийн цагдаагийн байгууллагын дарга хүсэлтийг хүлээн авч нөхцөл байдалд үнэлэлт дүгнэлт өгч, шаардлагатай гэж үзвэл хамгаалалтын арга хэмжээг нэн даруй зохион байгуулахаас гадна мэдээллийг хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтанд шилжүүлнэ. 

4.5.Цагдаагийн байгууллага хамгаалалтад авах шийдвэр гарсны дараа энэ тухай шүүгчид мэдэгдэж, хамгаалалтад авах тухай гэрээ байгуулж, үйл ажиллагааны талаар төлөвлөгөөг боловсруулан нэгжийн даргаар батлуулна.

         Гэрээнд дараахь зүйлийг тусгана:

4.5.1.гэрээний үндсэн нөхцөл, талуудын эрх, үүрэг;

4.5.2.хамгаалалтын хамрах хүрээ, чиглэл, хугацаа;

4.5.3.хамгаалагчийн тоо, хамгаалагчийн гүйцэтгэх ажил, үүрэг, ашиглах техник, тусгай хэрэгсэл;

4.5.4.хамгаалалтын арга хэмжээний хугацааг сунгах, зогсоох нөхцөлийг дэлгэрэнгүй тусгах.

4.6.Шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүний аюулгүй байдлын хамгаалалтыг биечлэн дагах хэлбэрээр зохион байгуулна.

4.7.Цагдаагийн алба хаагч нь шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүн, тэдгээрийн гэр бүлийн гишүүний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор биеийн хүч, нэг бүрийн хамгаалах хэрэгсэл, галт зэвсгийг хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу хэрэглэнэ.

4.8.Хамгаалалтад авах шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүнд ажлын байранд учирч болох аюул, эрсдлийг тооцож мэдэгдэх, урьдчилан сэргийлэх, хамгаалалтын арга хэмжээний дэг горимыг мөрдөх сургалт явуулна.

4.8.Шүүхийн тамгын газар цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хамгаалалтад байгаа шүүгч, шүүх бүрэлдэхүүний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор шүүхэд нэвтрэх ажилтнуудын картын нууцлалыг тухай бүр солих, шүүгч, шүүхийн ажилтны өрөө, шүүхийн барилга байгууламжид нэвтрэх, гарах хэсэг, эвлэрүүлэн зуучлах хэсэг, авто машины ил, далд зогсоол, лифт, коридор, уулзалтын өрөө зэргийг хамгаалалтын дохиолол, камерын хяналтад авах ажлыг зохион байгуулна.

4.9.Цагдаагийн байгууллага хамгаалалтыг зогсоохдоо тухайн шүүгч, шүүхийн тамгын газартай зөвшилцөнө.

4.10.Шүүгч хамгаалалтын талаар мэдээлэл авах эрхтэй бөгөөд хамгаалалтыг хэрэгжүүлж буй цагдаагийн алба хаагч хууль бус шийдвэр, үйлдэл гаргасан тохиолдолд эрх бүхий албан тушаалтанд гомдол, хүсэлт гаргах эрхтэй.

4.11.Заналхийлэл болон бодит аюул занал таслан зогсоогдсон эсхүл арилсан нь бүрэн тогтоогдохоос өмнө хамгаалуулахаас татгалзвал үүнээс учирч болох эрсдлийг шүүгч өөрөө бүрэн хариуцна.

4.12.Хамгаалалтад байгаа шүүгчийн хамгаалалттай холбогдон тавьсан хууль ёсны хүсэлт, шаардлагыг цагдаагийн алба хаагч биелүүлэх үүрэгтэй.

 

 

---оОо---

 

 

 

 

 

 

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Шүүхийн ерөнхийзөвлөлийн даргын

2016 оны А/40, 113 дугаар хамтарсан тушаалын хоёрдугаар хавсралт

 

 

ЯЛЛАГДАГЧИЙГ ХУЯГЛАН ХҮРГЭХ, АЛБАДАН ИРҮҮЛЭХ, ЭРЭН СУРВАЛЖЛАХ АЖИЛЛАГАА ЯВУУЛАХ ЖУРАМ

Нэг.Нийтлэг үндэслэл

1.1.Шүүн таслах үйл ажиллагааны хэвийн нөхцлийг бүрдүүлэх зорилгоор яллагдагчийг хуяглан хүргэх, хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх, шүүхийн дуудсанаар ирэхгүй байгаа яллагдагч, гэрч, зохигч, хэргийн оролцогчийг албадан ирүүлэх, оргон зайлсан яллагдагчийг эрэн сурвалжлах ажиллагааг энэ журмаар зохицуулна.

1.2.Энэ журмын 1.1-д заасан үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхдээ Монгол Улсын Шүүхийн тухай хууль, Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хууль, Шүүхийн захиргааны тухай хууль, Цагдаагийн албаны тухай хууль болон бусад холбогдох хууль тогтоомж, энэ журмыг баримтална.

1.3.Шүүх, цагдаагийн байгууллага энэ журмын 1.1 дэх хэсэгт заасан үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд онцгой нөхцөл байдал үүссэн үед хамтран ажиллах төлөвлөгөөтэй байна.

Хоёр.Хуяглан хүргэх ажиллагаа

2.1.Хуяглан хүргэх ажиллагааг цагдаагийн байгууллага хэрэгжүүлнэ. Ялтанг хуяглан хүргэх ажиллагаанд энэ журам хамаарахгүй. Хуяглан хүргэх ажиллагаа гэж яллагдагч, шүүгдэгчийг нэг обьектоос нөгөө обьектод харуул хамгаалалтын хяналт дор явганаар болон тээврийн хэрэгсэл ашиглаж хүргэх ажиллагааг ойлгоно.

2.2.Хуяглан хүргэх ажиллагаа нь ердийн, хүч нэмэгдүүлсэн, тусгай гэсэн гурван төрөлтэй байна.

2.3.Нийгэмд учруулах аюулын эрсдэл багатай, нэгээс илүүгүй яллагдагч, шүүгдэгчийг шүүхээс ирүүлсэн шийдвэр, мэдэгдэх хуудсыг үндэслэн хуяглан хүргэх, албадан ирүүлэх үүрэг гүйцэтгэж байгаа хоёр, эсхүл түүнээс дээш алба хаагчийн гүйцэтгэж байгаа ажиллагааг ердийн хуяглан хүргэх ажиллагаа гэнэ.

2.4.Хүч нэмэгдүүлсэн хуяглан хүргэх ажиллагааг энэ журмын 3 дугаар зүйлд заасны дагуу явуулна.

2.5.Хөгжлийн бэрхшээлтэй, хэвтрийн дэглэм сахих шаардлагатай яллагдагч, шүүгдэгчийг зориулалтын тээврийн хэрэгслээр хүргэхийг тусгай нөхцөлөөр хуяглан хүргэх гэнэ. Энэ тохиолдолд хорих байгууллагын эмнэлгийн эмч, эсхүл эмнэлгийн ажилтан байлцуулж болно.

2.6.Цагдаагийн байгууллага шүүхийн тамгын газраас ирүүлсэн мэдээллийг үндэслэн хүн, хүч, техник хэрэгсэл, газар орны болон цаг уурын нөхцөл байдалд үнэлэлт, дүгнэлт өгч хуяглан хүргэх төлөвлөгөө, хуваарийг гаргана.

2.7.Хуяглан хүргэх төлөвлөгөө, хуваарьт дараах зүйлсийг тусгана:

2.7.1.төлөвлөгдөж буй ажлын мэдээлэл;

2.7.2.явах замын чиглэл, хэмжээ, хугацаа;

2.7.3.үүрэг гүйцэтгэх алба хаагчдын тоо;

2.7.4.хуяглан хүргэх ажиллагааны төрөл;

2.7.5.холбоо, техник, тээврийн хэрэгсэл;

2.7.6.галт зэвсэг, тусгай хэрэгсэл;

2.7.7.мэдээлэл дамжуулах, холбоо барих горим;

2.7.8.техникийн бүрэн бүтэн байдал;

2.7.9.аюулгүй ажиллагааны зааварчилгаа;

2.7.10.төлөвлөгөөний биелэлт, үр дүнг тайлагнах;

2.7.11.хуяглан хүргэх ажиллагааны төрөл, онцлогоос /ердийн, тусгай/ хамаарч төлөвлөгөөнд хавсралт хуваарь гаргаж болно.

2.8.Холбогдох шүүхийн тамгын газраас ирүүлсэн шүүх хуралдааны товыг үндэслэн цагдаагийн байгууллага хуяглан хүргэх ажиллагааг гүйцэтгэх хамгаалалтын офицер, хамгаалалтын болон харуулын цагдаа /цаашид “алба хаагч” гэх/, бүрэлдэхүүн, тээврийн хэрэгслийн ажиллах хуваарийг гаргана.

2.9.Яллагдагч, шүүгдэгчийг шүүх хуралдаанд оролцуулах тухай шийдвэрийг шүүхийн тамгын газраас цагдан хорих төв байр, цагдан хорих байр, цагдаагийн байгууллагад урьдчилан хүргүүлнэ.

2.10.Хуяглан хүргэх ажиллагаанд хэрэглэх холбоо, техник, тусгай хэрэгсэл, галт зэвсгийг бүртгэлээр хүлээлцэж аюулгүй ажиллагааны зааварчилгааг хуяглан хүргэх алба хаагчид танилцуулж баталгаажуулна.

2.11.Хуяглан хүргэхээр томилогдсон алба хаагчийн хувийн болон албаны бэлтгэлийг шалгасны дараа дараах мэдээллийг шууд удирдах даргаас авна. Үүнд:

2.11.1.яллагдагч, шүүгдэгчийн овог, нэр, хэргийн зүйл, хэсэг;

2.11.2.яллагдагч, шүүгдэгчийг хүлээлгэж өгөх, хүлээн авах алба хаагч, явах чиглэл, хугацаа, мэдээлэл дамжуулах, холбоо барих горим;

2.11.3.хуяглан хүргэлтийн тээврийн хэрэгслийн байршил тогтоох багаж (GPS), дуу, дүрс бичлэгийн болон холбооны хэрэгслийн бүрэн ажиллаж байгаа эсэхийг шалгах.

2.12.Яллагдагч, шүүгдэгчийг хуяглан хүргэх ажиллагааны хамрах хүрээ:

2.12.1.цагдан хорих байрнаас шүүхэд;

2.12.2.шүүхээс цагдан хорих байранд;

2.12.3.иргэний шүүх хуралдааны оролцогч /яллагдагч/-ийг цагдан хорих байрнаас шүүх хуралдаанд;

2.12.4.иргэний шүүх хуралдааны оролцогч /яллагдагч/-ийг шүүхээс цагдан хорих байранд;

2.12.5.нэг цагдан хорих байрнаас нөгөө цагдан хорих байранд;

2.12.6.шүүхээс сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвд;

2.12.7.сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвөөс шүүхэд;

2.13.Яллагдагч, шүүгдэгчийг хуяглан хүргэх ажиллагааны үед аюулгүй байдлыг хангаж, нууцлалыг чанд хадгална.

2.14.Яллагдагч, шүүгдэгчийг хуяглан хүргэх ажиллагаанд дуу, дуу дүрс бичлэгийн техник хэрэгсэл ашиглаж болно.

2.15.Хуяглан хүргэх ажиллагаанд ашиглагдаж байгаа автомашин нь дуут дохио, стандартын дагуу тусгаарлах кабин, бэхлэгдсэн сандал, бэхэлгээний тоноглол, цонх, хаалга, хамгаалалтын тортой байна.

2.16.Хуяглан хүргэлтийг ахалж буй алба хаагч цагдан хорих байр, шүүхийн дуудах хуудсаар баталгаажсан нэрсээр яллагдагч, шүүгдэгчийг хүлээн авахдаа бие болон эд зүйлд үзлэг хийж ээлжийн бүрэлдэхүүнд тэмдэглэл үйлдэн хүлээлцэнэ. Үзлэгээр хууль тогтоомжоор зөвшөөрөгдсөнөөс бусад эд зүйл илэрвэл хураан авч, цагдан хорих байрны ээлжийн бүрэлдэхүүнд хүлээлгэж өгнө.

2.17.Яллагдагч, шүүгдэгчийн овог нэр, бичиг баримт зөрүүтэй тохиолдолд хүлээлцэхээс татгалзана.

2.18.Шаардлагатай үед хуяглан хүргэх бүрэлдэхүүн яллагдагч, шүүгдэгчийн эрүүл мэндийн байдалд эмчийн магадлагаа гаргуулна.

2.19.Яллагдагч, шүүгдэгчид нэг бүрийн тусгай хэрэгсэл хэрэглэж, тусгай зориулалтын тээврийн хэрэгслийг цагдан хорих байр хамгаалалтын бүсэд байрлуулсны дараа нэг нэгээр нь хянан харгалзаж суулгаж, буулгана.

2.20.Эмэгтэй яллагдагч, шүүгдэгчийг хуяглан хүргэх тохиолдолд уг ажиллагааг эсрэг хүйсийн яллагдагч, шүүгдэгчээс тусгаарлаж хуяглан хүргэнэ.

2.21.Насанд хүрээгүй болон сэтгэцийн өвчтэй яллагдагч, шүүгдэгчийг хуяглан хүргэх үед шаардлагатай тохиолдолд сэтгэл зүйч алба хаагч, эмнэлгийн ажилтнуудыг оролцуулж болно.

2.22.Амьсгалын замын цочмог халдварт өвчтэй яллагдагч, шүүгдэгчийг хуяглан хүргэж байгаа тохиолдолд хуяглан хүргэх бүрэлдэхүүн болон бусад этгээдүүдийг амны хаалт, хамгаалах бээлийгээр хангасан байна. Энэ талаар шүүхэд урьдчилан мэдэгдэнэ.

2.23.Хуяглан хүргэх ажиллагаанд яллагдагч, шүүгдэгчийг хооронд нь болон гадаад орчинтой харьцахыг хориглох бөгөөд тэдний харах орчинг хязгаарлаж болно.

2.24.Хуяглан хүргэх ажиллагааны явцын талаарх мэдээллийг бүрэлдэхүүн ахалж байгаа алба хаагч тухай бүр харьяалах нэгжийн жижүүрт мэдээлнэ.

2.25.Хуяглан хүргэх жолооч тээврийн хэрэгслийн аюулгүй байдлыг шалгаж зөвшөөрөгдсөн чиглэлээр хуяглан хүргэлтийг явуулна.

2.26.Хуяглан хүргэлтийн ажиллагааны явцад дараах нөхцөл үүсвэл түр зогсолт хийж болох ба энэ тохиолдолд энэхүү журмын 2.24-д заасныг баримтална:

2.26.1.яллагдагч, шүүгдэгчийн эрүүл мэндийн байдалд өөрчлөлт орох;

2.26.2.тээврийн хэрэгслийнтехникийн эвдрэл, гэмтэл;

2.26.4.байгалийн хүчин зүйлийн нөлөөлөл;

2.26.5.халдлага болсон тохиолдолд.

2.27.Хуяглан хүргэх жолооч зайлшгүй шаардлагын улмаас тээврийн хэрэгслийг зогсоох үед хөдөлгүүрийг унтрааж, түлхүүрийг биедээ авах бөгөөд жолоог бусдад шилжүүлэх, бүхээгээс гарахгүй байх үүрэг хүлээнэ.

2.28.Байгалийн хүчин зүйлийн нөлөөллийн үед харьяалах бусад алба, онцгой байдлын албатай харилцан хамтран ажиллана.

2.29.Хуяглан хүргэх ажиллагааны үед халдлага гарсан тохиолдолд дараах журмын дагуу ажиллана:

2.29.1.Цагдаагийн ерөнхий газрын шуурхай удирдлагын штабт халдлага үүссэн нөхцөл байдлын талаар нэн даруй мэдэгдэх;

2.29.2.хуяглан хүргэх бүрэлдэхүүн нь халдлагын нөхцөл байдалд үнэлэлт өгч гэмт үйлдлийг таслан зогсоох арга хэмжээ авах;

2.30.Халдлагын явцад гэмтэж бэртсэн хүмүүст эмнэлгийн анхны тусламж үзүүлж хуяглан хүргэлтийг үргэлжлүүлнэ.

2.31.Яллагдагч, шүүгдэгчийг шүүхэд тогтоосон хугацаанд хуяглан хүргэх боломжгүй болсон тохиолдолд энэ тухайгаа шүүхийн тамгын газарт мэдэгдэнэ.

2.32.Хуяглан хүргэх, хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх, хуяглан харгалзахад дараах зүйлийг хориглоно:

2.32.1.галт зэвсэг, нэг бүрийн тусгай хэрэгсэл, хамгаалалтын үүргийг бусдад шилжүүлэх;

2.32.2.зайлшгүй шаардлагатайгаас бусад тохиолдолд галт зэвсгийг сумлах;

2.32.3.зориулалтын бус, техникийн аюулгүй байдал хангагдаагүй тээврийн хэрэгсэл ашиглах;

2.32.4.хуяглан хүргэж байгаа тусгай зориулалтын тээврийн хэрэгсэлд гадны хүн, ачаа тээвэрлэх,

2.32.5.хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр хүргэх чиглэл, байршлыг өөрчлөх;

2.32.6.хуяглан хүргэх болон хуяглан харгалзаж байгаа этгээдийг хяналтгүй орхих, гадны хүнтэй уулзуулах;

2.32.7.зурвас, захиа, холбооны хэрэгсэл, эд зүйлс дамжуулж өгөх, авах;

2.32.8.хуяглан хүргэх ажиллагааны нууцлалыг задруулах;

2.32.9.хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх ажиллагааг зохих журам, батлагдсан хуваарь, төлөвлөгөөнөөс гадуур зохион байгуулах;

2.32.10.техникийн гэмтэл, саатал болон байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлтэй тулгарснаас бусад тохиолдолд хуяглан хүргэх үед зөвшөөрөгдөөгүй газарт зогсох;

2.32.11.согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис хэрэглүүлэх.

 

Гурав.Хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх ажиллагаа

3.1.Дор дурдсан этгээдийг хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэнэ:

3.1.1.олон удаагийн ял шийтгэлтэй, онц аюултай гэмт хэрэгтэн;

3.1.2.олон улсын террорист байгууллага, зохион байгуулалттай гэмт бүлэглэлийн гишүүн, зохион байгуулалттай гэмт хэрэгт шалгагдаж байгаа;

3.1.3.шүүгдэгч, яллагдагчийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд өөрчлөлт орсон;

3.1.4.амиа хорлох болон удаа дараа оргож байсан, оргохыг завдсан;

3.1.5.хууль сахиулах байгууллагын ажилтны эрх чөлөөнд халдсан, хүч хэрэглэн эсэргүүцэл үзүүлсэн;

3.1.6.хүндрүүлэх нөхцөл байдалтай бусдын амь насыг хохироосон гэмт хэрэг үйлдсэн;

3.1.7.олны анхаарал татсан, олон хохирогчтой болон нэг хэргийн хамтран оролцогчид;

3.2.Энэ журмын 3.1-д заасан хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх ажиллагаа явуулах тушаалыг эрх бүхий албан тушаалтанбатална.

3.3.Хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх төлөвлөгөө, хуваарьт энэ зүйлийн 2.7-д зааснаас гадна ажиллагааг удирдах албан тушаалтан, алба хаагчийн тоо, хүн нэг бүрийн гүйцэтгэх үүргийг тусгана.

3.4.Хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэж байгаа албан хаагчдын тоо, яллагдагч, шүүгдэгчийн тооны хоёрны нэгээс багагүй байна.

3.5.Хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх ажиллагаанд яллагдагч, шүүгдэгч саад учруулсан, эсэргүүцсэн, оргохыг завдсан, хуяглан хүргэлтэд гаднаас халдан довтолсон тохиолдолд биеийн хүч, тусгай хэрэгсэл, галт зэвсгийг хууль тогтоомжид заасан үндэслэл, журмын дагуу хэрэглэнэ.

3.6.Хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх ажиллагааны явцад яллагдагч, шүүгдэгчийн аюулгүй байдал, ажиллагааны нууцлал, хэвийн нөхцөлийг хуяглан хүргэх бүрэлдэхүүн хангана.

3.7.Хуяглан хүргэх бүрэлдэхүүний албаны болон хувийн бэлтгэлийг хангах талаар шууд удирдах дарга дараах үүргийг хэрэгжүүлнэ:

3.7.1.хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх ажиллагааны нууцлалыг хангах талаар үүрэг, чиглэл өгөх;

3.7.2.хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх ажиллагаанд ашиглах тээврийн хэрэгслийн бүрэн бүтэн байдал, явах замын нөхцөлд тохирох эсэхийг шалгах;

3.7.3.үүрэг гүйцэтгэх алба хаагчийн хувийн болон албаны бэлтгэлийг биечлэн шалгах.

3.8.Яллагдагч, шүүгдэгчийг галт тэрэг, нисэх онгоцоор хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэх бол очих газрын нутаг дэвсгэр хариуцсан цагдаа, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагын удирдлага, жижүүрт урьдчилан мэдэгдэнэ.

3.9.Яллагдагч, шүүгдэгчийг хүлээн авах цагдаагийн байгууллага шаардлагатай тээврийн хэрэгсэл, хүч, хэрэгсэлтэйгээр галт тэрэг, нисэх онгоцны буудал, нисдэг тэрэг буух газарт урьдчилан очиж, аюулгүй байдлыг ханган цагдан хорих байранд хуяглан хүргэх алба хаагчдыг томилон үүрэг гүйцэтгүүлнэ.

3.10.Яллагдагч, шүүгдэгчийг хүч нэмэгдүүлэн хуяглан хүргэхдээ болзошгүй нөхцөл байдлаас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор явах замын чиглэлийг 2-оос доошгүй хувилбараар боловсруулж, чиглэлийн дагуу тээвэрлэнэ.

3.11.Хүч нэмэгдүүлсэн хуяглан хүргэх ажиллагаанд албаны нохой ашиглаж болно.

Дөрөв.Албадан ирүүлэх ажиллагаа

4.1.Шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийг үндэслэн яллагдагч, шүүгдэгч, гэрч, зохигч, хэргийн оролцогчийг албадан ирүүлэх ажиллагааг цагдаагийн байгууллага хэрэгжүүлнэ.

4.2.Албадан ирүүлэх ажиллагааг дараах нөхцөлд гүйцэтгэсэнд тооцно:

4.2.1.шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийн дагуу нэр дурдагдсан иргэнийг албадан ирүүлсэн эсхүл сайн дураараа шүүхэд ирсэн;

4.2.2.шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамж хүчингүй болсон;

4.2.3.тогтоол, захирамжид нэр дурдагдсан иргэн нас барсан.

4.3.Албадан ирүүлэх шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжид нэр дурдагдсан иргэн тухайн хаягт оршин суудаггүй болох нь тогтоогдвол ажлын 3 өдөрт багтаан тогтоол, захирамжийг холбогдох материал /тайлбар, тодорхойлолт, илтгэх хуудас г.м/-ын хамт харьяалах шүүхэд буцаан хүргүүлнэ.

4.4.Албадан ирүүлэх ажиллагааны үед хүний эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэх, хууль дээдлэх, цагдаагийн алба хаагчийн ёс зүйн хэм хэмжээг баримтална.

4.5.Албадан ирүүлэх ажиллагаанд оролцох алба хаагчийн тоо, техник хэрэгслийг цагдаагийн байгууллага тогтооно.

4.6.Албадан ирүүлэх ажиллагааг цагдаагийн алба хаагчийн амь нас, эрүүл мэнд, эрх, эрх чөлөөнд нь халдах, бусдыг өдөөн турхирч эмх замбараагүй байдал бий болгох, зохион байгуулалттайгаар албадан ирүүлэх арга хэмжээг хүч хэрэглэн эсэргүүцэх, нийтийн эзэмшлийн болон бусдын эд хөрөнгийг эвдэн сүйтгэсэн, өөрийн болон бусдын амь насанд аюултай нөхцөл байдал бий болгосон, галт зэвсэг, зэвсгийн чанартай зүйл хэрэглэж айлган сүрдүүлэх, заналхийлэх, техник хэрэгсэл ашиглах, хувийн орон байр, албан байгууллага, хилийн болон тусгай дэглэмтэй байгууллагын эзэмшил газар ашиглах зэрэг нөхцөл үүссэн үед хүч нэмэгдүүлэн гүйцэтгэж болно.

4.7.Албадан ирүүлэх ажиллагааг зөвхөн ажлын өдөр, өдрийн цаг буюу 06-22 цагийн хооронд гүйцэтгэнэ.

4.8.Албадан ирүүлэх ажиллагаанд биеийн хүч, тусгай хэрэгсэл, галт зэвсгийг хууль тогтоомжид заасан үндэслэл журмын дагуу хэрэглэнэ.

4.9.Албадан ирүүлэх ажиллагааг хүч нэмэгдүүлэн гүйцэтгэх тохиолдолд дуут дохио, стандартын дагуу тусгаарлах кабин, бэхлэгдсэн сандал, бэхэлгээний тоноглол, цонх, хаалга нь тусгай тоноглогдсон автомашин ашиглана.

4.10.Эмэгтэй болон хөгжлийн бэрхшээлтэй, сэтгэцийн өвчтэй яллагдагч, шүүгдэгч, гэрч, зохигч, хэргийн оролцогчийг албадан ирүүлэх ажиллагаанд эмэгтэй алба хаагч, шаардлагатай тохиолдолд эмнэлгийн ажилтнуудыг оролцуулж болно.

4.11.Албадан ирүүлэх ажиллагаанд соронзон бичлэг, дүрс, дуу бичлэг, гэрэл зураг, чанга яригч техник хэрэгсэл ашиглан баримтжуулна.

4.12.Албадан ирүүлэх ажиллагааг хүч нэмэгдүүлэн явуулж байгаа тохиолдолд албаны нохой ашиглаж болно.

4.13.Албадан ирүүлэх ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор бусад хууль сахиулах болон мэргэжлийн байгууллагын хүн, хүч, техник хэрэгслийг татан оролцуулж болно.

4.14.Албадан ирүүлэх ажиллагааны талаар шүүхийн тамгын газар дараах эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ:

4.14.1.шүүх, шүүгчийн гаргасан албадан ирүүлэх тогтоол, захирамжийг цагдаагийн байгууллагад нэн даруй хүргүүлэх;

4.14.2.цагдаагийн байгууллагын хүсэлтээр албадан ирүүлэх тогтоол, захирамжид дурдсан этгээдийн талаар шаардлагатай мэдээллээр хангах;

4.14.3.шүүх, шүүгчийн гаргасан тогтоол, захирамжийн биелэлтэд хяналт тавих.

4.15.Цагдаагийн байгууллага дараах эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ:

4.15.1.шүүхийн тамгын газраас ирүүлсэн шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийг хүлээн авч бүртгэл хөтлөх;

4.15.2.албадан ирүүлэх ажиллагааг гүйцэтгэх алба хаагчийг томилох;

4.15.3.ажиллагаа гүйцэтгэх шийдвэрт шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийн огноо, дугаар, хугацаа, тухайн этгээдийн овог нэр, гэр, ажлын хаяг, газар орон, байршил, ажиллагаанд хэрэглэгдэх хүч хэрэгсэл, техник хэрэгсэл, нэг бүрийн болон олон хүнд нөлөөлөх тусгай хэрэгсэл, тээврийн хэрэгсэл, нөхцөл байдал, хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар дурдах;

4.15.4.ажиллагаа гүйцэтгэх шийдвэрийг нэгдсэн бүртгэлд оруулж, бүртгэлийн дугаар авч, ажиллагаа дуусгавар болсны дараа тэмдэглэл үйлдэж бүртгэлийг хаах;

4.15.5.ажиллагаа гүйцэтгэх шүүгчийн захирамжид дурдагдсан этгээдийн талаарх шаардлагатай мэдээлэл, лавлагааг холбогдох нэгжээс авах;

4.16.Албадан ирүүлэх ажиллагааг гүйцэтгэх цагдаагийн алба хаагч дараах эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ:

4.16.1.албадан ирүүлэх захирамжид нэр дурдагдсан этгээдийн талаар мэдээлэл цуглуулах, төрийн болон холбогдох бусад байгууллагаас шаардлагатай мэдээллийг үнэ төлбөргүй гаргуулан авах;

4.16.2.албадан ирүүлэх ажиллагааны талаар илтгэх хуудсаар шууд удирдах даргад танилцуулах;

4.16.3.тухайн иргэнд өөрийн албан тушаал, шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамж, холбогдох хуулийн заалтыг танилцуулах;

4.16.4.ажиллагааны явцад алба хаагч нууцлалыг хангаж ажиллах бөгөөд албан үүрэг гүйцэтгэх үедээ олж мэдсэн хувийн болон хууль тогтоомжид заасан нууцыг задруулах, ашиглахыг хориглоно.

4.17.Албадлагын арга хэмжээ гүйцэтгэх талаар мэдэгдэж шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийг сайн дураар биелүүлэхийг зөвшөөрвөл аюулгүй байдлыг ханган, биед нь болон эд зүйлд үзлэг хийж, шүүхэд хүргэнэ.

4.18.Энэ зүйлийн 4.17 дахь хэсэгт заасан шаардлагыг үл биелүүлбэл дараах арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ:

4.18.1.орон байр, эзэмшил газар, автомашин, албан байгууллагад нэвтрэх;

4.18.2.албадан ирүүлэх ажиллагааны явцад тулгарсан саадыг холдуулах, зайлуулах, хаалга, хаалт, цонхыг онгойлгох, нэвтрэх зам чөлөөлөх;

4.18.3.ажиллагааны явцад эсэргүүцсэн этгээдийн довтолгооныг няцаах, баривчлах, бичиг баримт шалгах, хүний бие болон эд зүйлд үзлэг хийх, хуулиар хориглосон эд зүйлийг хураан авах, түр саатуулагдсан хүмүүсийн хувийн байдлыг тогтоох, тээврийн хэрэгслийг зогсоож шалгах;

4.18.4.ажиллагааны явцад оргон зайлах үйлдэл гаргавал хуульд заасны дагуу тээврийн хэрэгсэл болон харилцаа холбооны хэрэгслийг дайчлан ашиглах;

4.18.5.ажиллагааны явцад шүүхийн шийдвэрийг бүлэглэн эсэргүүцэх, олон нийтийг хамарсан эмх замбараагүй байдалд уриалах, бүлэглэн довтлох, эмх замбараагүй байдал үүсгэх, техник хэрэгсэл, зэвсгийн чанартай болон тусгай зориулалтын хэрэгсэл ашиглан саад учруулах, галт болон бусад зэвсэг хэрэглэн эсэргүүцэх үед таслан зогсоох арга хэмжээг авч шаардлагатай тохиолдолд хууль сахиулах байгууллагаас нэмэлт хүн, хүч, техник, хэрэгслийг дайчлан ажиллуулах;

4.18.6.ажиллагаа дуусгавар болсны дараа ажиллагааны үед нийтийн эзэмшлийн барилга байгууламж, эд зүйл, техник хэрэгсэлд учирсан хохирлыг тооцох, арилгах, нөхөн сэргээх ажлыг цагдаагийн байгууллага зохион байгуулах;

4.18.7.албадан ирүүлэх ажиллагааны зардлыг гаргаж тооцон, холбогдох хуульд заасны дагуу буруутай этгээдээр нөхөн төлүүлөх ажлыг гүйцэтгэх.

4.19.Дараахь тохиолдолд албадан ирүүлэхийг хориглоно:

4.19.1.хүний амь нас, эрүүл мэндэд хохирол учруулах бодит нөхцөл үүссэн, оргон зугатах үйлдэл гаргасан зэргээс бусад тохиолдолд шөнийн цагт албадан ирүүлэх;

4.19.2.жирэмсэн эмэгтэй, сэтгэцийн өвчтэй, 14 нас хүрээгүй этгээд, эмнэлгийн байгууллагын тодорхойлолтоор тогтоогдсон хүнд өвчтэй оролцогчийг.

4.20.Шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийг үндэслэн албадан ирүүлэх ажиллагааг хэрэгжүүлсэн мэдээллийг цагдаагийн байгууллага нэгтгэн, тухайн шүүхийн тамгын газар, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлд сар бүр хүргүүлнэ.

Тав.Эрэн сурвалжлах ажиллагаа

5.1.Шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжийг үндэслэн хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтаас оргон зайлсан сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгч, иргэний хэргийн хариуцагчийг эрэн сурвалжлах ажиллагааг цагдаагийн байгууллага холбогдох хууль, тогтоомжийн дагуу гүйцэтгэнэ.

5.2.Цагдаагийн байгууллага тодорхой этгээдийг эрэн сурвалжлах ажиллагааны мэдээллийг харьяалах шүүх, шүүхийн тамгын газарт 14 хоног тутам хүргүүлнэ.

5.3.Шүүхийн тогтоол, шүүгчийн захирамжаар эрэн сурвалжлагдаж байгаа сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгчийн тухай мэдээг цагдаагийн байгууллага сар бүр тухайн шүүхийн тамгын газарт, улсын хэмжээний мэдээг улирал тутам Шүүхийн ерөнхий зөвлөлд тус тус хүргүүлнэ.

Зургаа.Бусад зүйл

6.1.Энэхүү журмыг зөрчсөн албан тушаалтан, алба хаагчид холбогдох хууль тогтоомжид заасан хариуцлага ногдуулна.

6.2.Энэ журамд хууль тогтоомжид нийцүүлэн өөрчлөлт оруулж болно.

6.3.Шүүхийн байгууллагаас цагдаагийн байгууллагад өгөх ёстой мэдээллийг өгөөгүйгээс үүсэн гарсан үр дагаврыг цагдаагийн байгууллага хариуцахгүй.

 

 

                                                  ---оОо---

 

PDF файл хавсаргаагүй байна .